رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه با بیان اینکه دفاتر مشاوره وقف با هدف تسهیل فرآیند وقف و ارائه مشاوره‌های حقوقی و ثبتی راه‌اندازی شده‌اند، گفت: این دفاتر باید زمینه توسعه وقف‌های مشارکتی و نوین و هدایت خیرین به سمت نیازهای واقعی جامعه را فراهم کنند.

به گزارش گروه فرهنگی آوای جامعه، حجت‌الاسلام سیدمهدی خاموشی، رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه در مراسم افتتاح سراسری وبیناری دفاتر مشاوره وقف که با حضور علیرضا هوشیار، معاون منابع توسعه و پشتیبانی و رئیس ستاد بزرگداشت هفته وقف ۱۴۰۵، حجت‌الاسلام غلامرضا عادل، معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان اوقاف و جمعی از معاونان و مدیران در محل این سازمان برگزار شد، با تبریک میلاد پیامبر اکرم(ص) و امام جعفر صادق(ع)، بر اهمیت ترویج و توسعه فرهنگ وقف تأکید کرد.

وی با اشاره به آیه شریفه «لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ إِذْ بَعَثَ فِیهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ…» اظهار کرد: خداوند بر مؤمنان منت گذاشت که از میان خودشان پیامبری را مبعوث کرد؛ پیامبری که اتصال عالم بالا با او برقرار شد و از طریق وحی، پیام الهی را دریافت کرد.

خاموشی افزود: مضامینی که در قرآن کریم آمده و بر پیامبر اکرم(ص) نازل شده، همان وحی الهی است که امروز در اختیار ما قرار دارد و باید مورد توجه و بهره‌برداری قرار گیرد.

رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه همچنین میلاد امام جعفر صادق(ع) را تبریک گفت و بیان کرد: مکتب تشیع وابستگی عمیقی به تعالیم امام صادق(ع) دارد و ایشان حق بزرگی بر گردن شیعیان دارند.

*رشد ۲.۵ برابری وقف پس از انقلاب

وی با اشاره به سابقه وقف در کشور گفت: بررسی تاریخچه وقف نشان می‌دهد که این سنت حسنه همواره رو به رشد بوده است و در ۴۰ سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی، میزان وقف حدود دو و نیم برابر افزایش داشته است.

خاموشی با بیان اینکه دفتر مشاوره وقف، دفتر مشاوره سازمان اوقاف نیست، بلکه دفتر مشاوره وقف است، گفت: هدف از راه‌اندازی این دفاتر، ارائه مشاوره‌های حقوقی و ثبتی، توسعه و ترویج فرهنگ وقف، تسهیل فرایندهای وقف و گسترش وقف‌های مشارکتی و نوین است.

وی عنوان کرد: سازمان اوقاف در انجام امور باید از ظرفیت‌های فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی استفاده کند و خود را از اجرا به سمت نظارت و کارشناسی سوق دهد.

*«ویکی پرسش وقف» راه‌اندازی می‌شود

رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه با تأکید بر ضرورت راه‌اندازی «ویکی پرسش وقف» گفت: مجموعه‌ای از پرسش‌های استاندارد درباره وقف وجود دارد؛ برای مثال اینکه «می‌خواهم وقف کنم، چه کاری باید انجام دهم؟» یا «وقف چیست؟» باید پاسخ این پرسش‌ها به‌صورت شفاف و قابل دسترس در یک سامانه ارائه شود.

وی افزود: راه‌اندازی ویکی پرسش وقف می‌تواند دامنه مراجعات عمومی را کاهش داده و در مقابل، مراجعات تخصصی را افزایش دهد. در این سامانه باید اطلاعات لازم درباره وقف‌های جدید نیز ارائه شود؛ برای نمونه اگر در حوزه شرکت‌های دانش‌بنیان وقف جدیدی صورت گیرد، باید آثار و نتایج آن برای مردم تبیین شود و نیات جدید وقف نیز مورد ترویج قرار گیرد.

وی با تأکید بر ضرورت تولید محتوای هدفمند در حوزه وقف اظهار کرد: باید از وقف‌های موفق سخن گفته و این وقف‌ها مستندسازی شوند؛ برای مثال اگر موقوفه‌ای در حوزه مسجد، بیمارستان، کتابخانه یا مدرسه فعالیت می‌کند، سابقه، کارکرد و آثار آن برای جامعه بیان شود.

رئیس سازمان اوقاف تصریح کرد: مردم باید ثمرات اقدامات سازمان اوقاف در حوزه موقوفات را ببینند؛ برای نمونه سازمان در اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، در زمینه دریافت اسناد کاداستری و تک‌برگ برای موقوفات اقدامات مهمی انجام داده است و این دستاوردها باید برای مردم تبیین شود.

وی افزود: موقوفاتی که احیا و آباد شده‌اند نیز باید معرفی شوند و ثمرات وقف‌های مشارکتی و همچنین موضوع وقف پول برای جامعه تبیین شود.

*«وقف موفق» برای مردم روایت شود

خاموشی با اشاره به نمونه‌ای از احیای موقوفات گفت: سازمان اوقاف پس از حدود ۸۰ سال به موقوفه موسویان رسیدگی کرد و این موقوفه به مرکز نگهداری ایتام معلول تبدیل شد. نتایج مثبت چنین اقداماتی باید پژواک پیدا کند تا مردم آثار وقف را به‌صورت ملموس مشاهده کنند.

وی یکی از ضرورت‌های مهم را تبیین «جریان دانش وقف» دانست و گفت: قوانین و موضوعات حقوقی مرتبط با وقف، از جمله قانون ابطال، باید برای مردم تبیین شود و دانش حقوقی و تخصصی حوزه وقف توسعه پیدا کند.

رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه تأکید کرد: سازمان اوقاف می‌تواند پیشران پیشرفت‌های جمهوری اسلامی ایران باشد. زمانی وقف تعیین‌کننده جریان تعلیم و تربیت این مرز و بوم بوده است و این ظرفیت باید قدرتمندانه احیا و دنبال شود. دفتر مشاوره وقف می‌تواند جایگاه وقف را ارتقا دهد و کار وقف را بر صدر بنشاند.

*دفاتر مشاوره وقف؛ آغاز برنامه‌های هفته وقف

در ادامه این مراسم، حجت‌الاسلام غلامرضا عادل، معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان اوقاف و امور خیریه، با تبریک میلاد پیامبر اکرم(ص) و امام جعفر صادق(ع)، گفت: آغاز برنامه‌های هفته وقف با افتتاح سراسری دفاتر مشاوره وقف خواهد بود؛ دفاتری که به‌صورت جدی در خدمت مردم، مراجعه‌کنندگان و خیرینی قرار می‌گیرند که برای انجام وقف نیازمند مشاوره هستند.

وی افزود: این دفاتر علاوه بر ارائه مشاوره، باید نیازهای شهر، منطقه و استان را احصا کنند تا خیرین برای وقف‌های جدید و متناسب با نیازهای جامعه جهت‌دهی شوند.

عادل با اشاره به مفهوم «یوم‌الحسره» در آیات و روایات اظهار کرد: در روز قیامت همه حسرت خواهند خورد و در روایات درباره کسانی که بیشترین حسرت را دارند، مطالبی بیان شده است؛ از جمله کسانی که می‌بینند اموالشان در ترازوی اعمال دیگران قرار گرفته و دیگران با اموال آنها به سعادت رسیده‌اند، در حالی که خودشان برای جمع‌آوری آن اموال مسیر درستی را طی نکرده‌اند.

وی عنوان کرد: اگر در این دنیا کاری نکنیم که نام نیکی از ما باقی بماند، دچار خسران خواهیم شد. وقف یکی از مسیرهایی است که خداوند متعال قرار داده و اهل بیت(ع) نیز توصیه کرده‌اند اموالی را که خداوند در اختیار انسان قرار داده، ماندگار کند.

معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان اوقاف تأکید کرد: باید در ترویج و معرفی وقف‌هایی مانند وقف پول و وقف مشارکتی اهتمام داشته باشیم. انسان به‌صورت فطری دوست دارد نام و نشانی نیک از خود به یادگار بگذارد و کافی است مسیر را به او نشان دهیم.

*ظرفیت ۸۰۰ امام جماعت و ۲ هزار مبلغ برای ترویج وقف

عادل با اشاره به ظرفیت‌های موجود در مجموعه اوقاف گفت: حدود ۸۰۰ امام جماعت در امامزادگان به‌صورت ثابت حضور دارند و در مناسبت‌های مذهبی نیز بیش از دو هزار مبلغ در مجموعه اوقاف فعالیت می‌کنند که با مسائل شرعی و وقف آشنا هستند.

وی افزود: هیئت‌های مذهبی که امروز در امامزادگان مستقر شده‌اند نیز جمعیت قابل توجهی دارند و دفاتر مشاوره وقف می‌توانند به این ظرفیت‌ها هویت و انسجام بیشتری ببخشند تا هر فردی که پرسشی درباره وقف دارد، بتواند پاسخ دریافت کند.

معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان اوقاف همچنین از طراحی چت‌بات هوش مصنوعی خبر داد و گفت: این چت‌بات با استفاده از داده‌های اولیه و بر مبنای سیاست‌های سازمان اوقاف به سؤالات مردم پاسخ خواهد داد و ان‌شاءالله در هفته وقف رونمایی می‌شود.

عادل تأکید کرد: راه‌اندازی دفاتر مشاوره وقف قرار نیست ساختار جدیدی به سازمان اوقاف اضافه کند، بلکه هدف، استفاده از ظرفیت‌های موجود برای ارائه خدمات بهتر در حوزه وقف است.

*فاصله میان نیت واقف و ثبت سند کاهش یابد

رضا معممی‌مقدم، مدیرکل فرهنگی سازمان اوقاف و امور خیریه نیز در این مراسم با اشاره به آسیب‌شناسی انجام‌شده در حوزه وقف گفت: در بررسی‌ها متوجه شدیم فاصله میان نیت واقف و ثبت سند وقف زیاد است و برای کاهش این فاصله باید دسترسی شفاف برای واقفان بالقوه ایجاد کنیم تا وقف‌ها به‌صورت کیفی و بر اساس مسائل واقعی جامعه شکل بگیرند.

وی افزود: لازمه این کار، آسیب‌شناسی و اعتمادسازی است و در کنار آن باید فرایند وقف تسهیل شود و شرایط اقتصادی امروز جامعه نیز مورد توجه قرار گیرد.

معممی‌مقدم با تأکید بر ضرورت توجه به موضوعات جدید در فرهنگ وقف گفت: وقتی از وقف صحبت می‌کنیم باید موضوعاتی مانند اشتغال، فناوری و تکنولوژی نیز در نظر گرفته شود.

وی خاطرنشان کرد: روابط عمومی باید به تولید «قصه موقوفه» بپردازد و مبلغان نیز باید به مشاوران جذب خیرین تبدیل شوند.

*ضرورت ایجاد پنل اختصاصی برای واقفان

مدیر کل فرهنگی سازمان اوقاف همچنین بر استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی تأکید کرد و گفت: راه‌اندازی چت‌بات پاسخگو در پیام‌رسان‌ها باید در دستور کار قرار گیرد تا مردم بتوانند پاسخ پرسش‌های خود را در حوزه وقف دریافت کنند.

وی ایجاد پنل کاربری واقفان را از دیگر اقدامات ضروری دانست و افزود: باید برای واقفان صفحه‌ای اختصاصی ایجاد شود تا بتوانند گزارش عملکرد و ثمرات موقوفه خود را رصد کنند.

معممی‌مقدم تأکید کرد: یکی از جدی‌ترین مأموریت‌های سازمان اوقاف، تلاش برای گسترش فرهنگ وقف است و مشاوره وقف نیز یکی از ارکان این مأموریت محسوب می‌شود و به معنای ایجاد تشکیلات جدید نیست.

وی عنوان کرد: بیش از آنکه به دنبال افزایش تعداد موقوفات باشیم، باید به دنبال ارتقای کیفیت موقوفات باشیم و در این مسیر، موضوعاتی مانند وقف قرآنی و وقف در حوزه دانش‌بنیان‌ها می‌تواند از اولویت‌های مهم باشد.

مدیرکل فرهنگی سازمان اوقاف و امور خیریه گفت: دفاتر مشاوره وقف، حلقه مفقوده میان ترویج فرهنگ وقف و ثبت موقوفات هستند و می‌توانند با تسهیلگری، اعتمادسازی و ارائه مشاوره تخصصی، مسیر تحقق وقف‌های کیفی، نوین و مسئله‌محور را هموار کنند.