مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با موادمخدر در تشریح اقدامات انجام شده در حوزه پیشگیری از اعتیاد، به افزایش دو برابری این حوزه در سال گذشته اشاره کرد و گفت: همزمان با توافق با وزارت آموزش و پرورش در پی اصلاح محتوای آموزشی کتب درسی هستیم.

زهرا عابدینی به تشریح اقدامات انجام‌شده در حوزه پیشگیری در سال گذشته پرداخت.

مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با موادمخدر با تأکید بر اینکه حوزه پیشگیری یکی از بخش‌های کلیدی و نرم‌افزاری در مبارزه با مواد مخدر است، آن را به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی ستاد معرفی کرد.

عابدینی خاطرنشان کرد که سیاست کلی نظام جمهوری اسلامی در زمینه مبارزه با مواد مخدر، بر پیشگیری به عنوان اولویت اول تأکید دارد و پس از آن به درمان و مقابله می‌پردازد.

وی افزود: «روح کلی حاکم بر سیاست‌های نظام نیز بر مقوله پیشگیری تأکید دارد، چه پیشگیری وضعی که شامل جلوگیری از ورود و توزیع مواد مخدر در سطح کشور است و چه پیشگیری فرهنگی که به صیانت از جامعه سالم کمک می‌کند».

مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با موادمخدر به بند چ ماده ۸۵ برنامه هفتم توسعه اشاره کرد که هدف آن کاهش ۱۰ درصدی ضریب اعتیاد در کشور تا پایان برنامه است.

وی همچنین بر تأکیدات دکتر حسین ذوالفقاری، نماینده رئیس‌جمهور و دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، درباره توجه به مقوله پیشگیری اشاره کرد و بیان داشت که ستاد در سال گذشته رویکردی تحولی در این زمینه داشته است.

عابدینی ادامه داد: «در سال گذشته، ما از نظام برنامه‌ریزی صِرف به سمت نظام عملکردی حرکت کردیم. بودجه پیشگیری در سال ۱۴۰۴ دو برابر شده و ما به سمت یکپارچه‌سازی تمام دستگاه‌ها در قالب مدیریت واحد، هماهنگ و مسئله‌محور حرکت کردیم و پیشگیری را به عنوان مسئله اصلی ستاد مطرح کردیم».

مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با موادمخدر به فعالیت‌های مداوم «کمیته ملی پیشگیری» در سال گذشته اشاره کرد و گفت که با برقراری تفاهم‌نامه با سایر دستگاه‌ها، وظایفی را به آن‌ها محول کرده و با تأمین اعتبار و برنامه‌ریزی مناسب توانسته‌ایم دستگاه‌ها را به همکاری در زمینه پیشگیری ترغیب کنیم.

وی به موفقیت‌های حوزه گفتمان‌سازی در سال گذشته اشاره کرد و گفت: ما در حوزه گفتمان‌سازی پیشگیری از اعتیاد بسیار خوب عمل کردیم و همکاران ما در اداره کل روابط عمومی، فعالیت‌های رسانه‌ای قابل توجهی را در این زمینه داشته‌اند.

مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با موادمخدر، اهمیت این حوزه را از چند جنبه  عنوان کرد و گفت: راه‌کارهای پیشگیری نه تنها در کشور ما بلکه در تمام دنیا مشخص است. نخستین رویکرد در این زمینه آموزشی است و ما باید از ظرفیت‌های آموزشی نظام برای توانمندسازی اجتماع‌محور استفاده کنیم.

وی اظهار داشت: در کنار مباحث آموزشی، گفتمان‌سازی و رسانه نیز اهمیت دارد، رسانه‌ها نقش بسیار مهمی در شکل‌دهی افکار عمومی دارند و می‌توانند در اطلاع‌رسانی صحیح درباره اعتیاد و پیامدهای ناشی از آن تأثیرگذار باشند».

عابدینی تأکید کرد که توجه همزمان به آموزش و رسانه در حوزه پیشگیری ضروری است و از همکاری نزدیک با سایر دستگاه‌ها دولتی و غیردولتی مانند قوه قضائیه، ستاد کل نیروهای مسلح، سازمان زندان‌ها و شهرداری‌ها خبر داد.

وی خاطرنشان کرد: در سال گذشته تفاهم‌نامه‌هایی با وزرا و بالاترین مقام‌های سازمان های اجرایی منعقد شد، همچنین برای نخستین بار با معاونت محرومیت‌زدایی مناطق روستایی وارد مذاکره شدیم.

مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با موادمخدر افزود: «در چارچوب تفاهم‌نامه‌ای با وزارت آموزش و پرورش، کانون‌های یاریگران زندگی به طور جدی در دستور کار قرار گرفتند و بخش زیادی از سه هزار کانون یاریگران زندگی به‌سازی شدند. همچنین بحث ارتقای کیفیت خدمات آن‌ها از نظر زیرساختی و عملکردی نیز مورد توجه قرار گرفت».

عابدینی به تشریح اقدامات انجام‌شده در حوزه توانمندسازی دانش‌آموزان و همکاری‌های بین‌دستگاهی پرداخت. وی با اشاره به آموزش‌های مجازی و غیرمجازی که با هماهنگی وزارت آموزش و پرورش انجام شده، تأکید کرد که مباحث مشاوره درمانی در چهارچوب طرح «نماد» نیز در دستور کار قرار گرفته است.

وی عنوان کرد: در حوزه تولید محتوا، ما جلساتی با وزیر محترم آموزش و پرورش و مسئولان مربوطه برگزار کردیم و به سمت اصلاح محتوای آموزشی کتب درسی حرکت کردیم. این تلاش‌ها منجر به توافقاتی شده که امیدواریم در سال جاری خروجی آن را در کتب درسی دانش‌آموزان مشاهده کنیم».

مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با موادمخدر همچنین به فعالیت ۳۱ خانه یاریگر زندگی در استان‌ها اشاره کرد و گفت: «در سال گذشته، کیفیت فعالیت‌ها در این خانه‌ها بهبود یافته است. در این مراکز، والدین تحت برنامه‌های فرهنگی و آموزشی قرار می‌گیرند و همچنین دانش‌آموزان آموزش‌هایی دریافت می‌کنند که به افزایش تاب‌آوری اجتماعی، توانایی نه گفتن و تقویت قدرت تصمیم‌گیری آن‌ها در مواجهه با آسیب‌های اجتماعی کمک می‌کند».

وی همچنین از همکاری ستاد مبارزه با موادمخدر با وزارت علوم خبر داد و افزود: «برای نخستین بار در نیمه دوم سال گذشته، طرح «تربیت کادر متخصص» را در دستور کار قرار دادیم. در این راستا، موفق شدیم در بیش از ۲۲ استان بین ۱۲۰ تا ۲۰۰ نفر از کارکنان بخش‌های مختلف از جمله نظام بهداشت و درمان، نظام آموزشی و هلال‌احمر را از طریق جلسات تخصصی آموزش دهیم و برای آن‌ها گواهی صادر کنیم».

عابدینی ادامه داد: «در مرحله بعد، حدود ۶ هزار نفر را تحت آموزش قرار دادیم. این افراد نیروهایی هستند که می‌توانند در سال جاری به سیاست‌های ما در حوزه توانمندسازی، مشاوره و آموزش کمک کنند و به واقع سفیران ما در زمینه آموزش‌های مبتنی بر پیشگیری از اعتیاد خواهند بود».

مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با موادمخدر همچنین به دعوت از ائمه جماعات استان‌ها و برگزاری نشست‌های مشترک با آن‌ها اشاره کرد و گفت: «در این جلسات، اهمیت مقوله مبارزه با مواد مخدر و ضرورت مبارزه فرهنگی با اعتیاد برای ائمه جماعات تشریح شد. از آن‌ها خواسته شد تا از تریبون‌هایی که در مساجد یا مکان‌های مختلف دارند، برای ترویج این موضوع استفاده کنند».

وی نقش گروه‌های مرجع را در مباحث محله‌محوری و پیشگیری از اعتیاد بسیار مهم ارزیابی کرد و گفت: «ائمه جماعات یکی از ارکان محلات هستند که می‌توانند در این زمینه نقش‌آفرینی کنند. مساجد نیز به عنوان پایگاه‌های آموزشی و فرهنگی در نظام اسلامی می‌توانند نقش مؤثری در پیشگیری از اعتیاد ایفا کنند».

عابدینی همچنین از برقراری جلسات مشترک ستاد مبارزه با موادمخدر با ستاد ۲۰۲۰ خبر داد و افزود: «ستاد ۲۰۲۰ فعالیت‌های محله‌محوری را پیگیری می‌کند. ما در پی توافقاتی هستیم که بتوانیم در محلات به مبارزه با آسیب‌های اجتماعی، از جمله اعتیاد، بپردازیم».

مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با موادمخدر تأکید کرد: «جوامع روستایی نیز باید مورد توجه قرار گیرند. شاید این حوزه به دلیل جمعیت کم یا سن بالای ساکنان روستاها مغفول مانده باشد، اما ما معتقدیم روستاها یکی از ارکان اساسی در حوزه آموزشی و پیشگیری از اعتیاد هستند. خانواده‌ها و جوانان روستایی ممکن است به دلیل بی‌عدالتی‌ها در بخش‌های مختلف، ترجیح دهند روستا را ترک کنند».

وی ادامه داد: «اکنون بسیاری از روستاها ظرفیت همکاری در زمینه پیشگیری از اعتیاد را دارند. دستورالعمل کانون‌های یاریگران زندگی قبلاً آماده شده و به استانداران ابلاغ شده است، اما تا سال ۱۴۰۴ به مرحله عملیاتی نرسیده بود. ما با این باور که روستاها بسترهای مهمی برای مبارزه با مواد مخدر هستند، طرحی تحت عنوان «توانمندسازی گروه‌های مرجع روستایی» یا «سفیران روستایی برای پیشگیری از اعتیاد» تدوین کرده‌ایم و موضوع را به تمام دبیران سراسر کشور ابلاغ کرده‌ایم. همچنین بودجه‌ای برای این طرح به دبیرخانه‌ها اختصاص داده شده است و چندین استان مانند گلستان، قم و خراسان جنوبی کار خود را آغاز کرده‌اند».

مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با موادمخدر تأکید کرد: «در راستای این طرح، روستاهای در معرض خطر که دارای جمعیت متمرکز هستند و نیاز به ورود به آن‌ها در اولویت قرار دارد، شناسایی شده‌اند. در این روستاها، نشست‌های آموزشی، کارگاه‌های توانمندسازی و برنامه‌های آموزشی برای گروه‌های مرجع شامل دهیاران، ائمه جماعت، مسئولان پایگاه بسیج، مسئولان شبکه سلامت روستا، چند نفر از افراد مؤثر فرهنگی و اجتماعی و اعضای شورای روستا برگزار خواهد شد».

به گفته وی، «فاز نخست این طرح به توانمندسازی و آموزش اختصاص دارد، در حالی که فاز دوم آن به برنامه‌ریزی و نقش‌دهی به گروه‌های مرجع مربوط می‌شود.

عابدینی تأکید کرد: «ما از این گروه‌ها حمایت خواهیم کرد تا بتوانند در راستای پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و اعتیاد مؤثر واقع شوند».