آوای جامعه / گروه شهری / علی البرزی

در روزهایی که بحث افزایش بنزین دوباره نقل محافل و رسانه ها شده است، نگاه‌ها دوباره برای اصلاح موتور خودروها، موتورسیکلت ها و کاهش مصرف سوخت بیش از هر زمان دیگری به سمت و سوی دولت معطوف شده است. آیا سیاست‌ های حمایتی دولت تدوین شده و اجرایی می‌شود؟

نگاهی گذرا به معابر و خیابان های شهرهایمان کافی است که خودروها و موتورهایی سئوال برانگیز را پیش چشم خود ببینیم.موتورهایی که ظاهر سالمی دارند اما زیر درپوش موتور آن‌ها قطعات قدیمی و فرسوده، بنزین را بیش از آنکه بسوزانند هدر می‌دهند، جمعی از کارشناسان در گفت وگو با اطلاعات آنلاین تصویر روشن‌تری از وظایف دولت در مقابل این بحران پنهان را ارائه کرده اند.

*موتورهای خسته، بنزین‌های سوخته

بخش قابل توجهی از خودروهای داخلی هنوز با موتورهای طراحی‌ شده در دهه‌ های گذشته تردد می‌کنند، موتورهایی که با استانداردهای مصرف سوخت امروز فاصله زیادی دارند، به باور کارشناسان این فاصله نه‌ تنها به مصرف بیش از حد بنزین منجر می‌شود، بلکه فشار مالی مستقیم بر خانواده‌ها وارد می‌کند.

احسان سهرابی کارشناس خودرو به «آوای جامعه» می‌گوید: بسیاری از موتورهای قدیمی با یک نوسازی ساده مانند تعویض سوزن‌ پاش‌ها می‌توانند حداقل ۱۰ تا ۲۰ درصد کم‌ مصرف‌تر شوند اما مردم توان مالی این تعمیرات را ندارند، دولت اگر یارانه مستقیم برای این اقدامات در نظر بگیرد، صرفه‌جویی ملی قابل توجهی رقم می‌خورد.

*معاینه فنی باید واقعی شود

در حالی که بسیاری از رانندگان، معاینه فنی را بیشتر یک مجوز عبور از جریمه‌ها می‌دانند، کارشناسان معتقدند این معاینه می‌تواند به ابزار قدرتمندی برای اصلاح موتور خودروها تبدیل شود اما در عمل اینگونه نیست!

این کارشناس خودرو بر این باور است که اگر معیار واقعی مصرف سوخت در معاینه فنی قرار بگیرد، بسیاری از خودروها مجبور می‌شوند وارد فرآیند اصلاح فنی شوند، این اصلاح می‌تواند از یک فیلتر هوای ساده تا بازسازی بخش‌های اصلی موتور متفاوت باشد.

وی تأکید می‌کند که ابزارهای جدید سنجش راندمان موتور می‌توانند مصرف غیرمعقول سوخت را به‌ راحتی تشخیص دهند.

*حلقه مفقوده سیاست‌های حمایتی

اما علیرضا محسنی کارشناس اقتصاد حمل‌ و نقل بر این باور است که هزینه تعمیر موتور برای یک راننده معمولی گاهی برابر با چند ماه درآمدش است، زمانی که هزینه‌های بازسازی موتور می‌تواند به ده‌ها میلیون تومان برسد طبیعی است که مردم به‌ جای اصلاح فنی به استفاده از همان موتور معیوب ادامه می‌دهند.

وی به «آوای جامعه» می گوید: دولت باید مشابه وام‌های نوسازی ناوگان فرسوده، وام تعمیر موتور با بهره کم و بازپرداخت چند ساله ارائه دهد تا مشکل از ریشه حل شود.

*فناوری، گمشده صنعت موتور ایران

به گفته این کارشناس حوزه حمل و نقل، دولت باید از شرکت‌ های دانش‌ بنیان فعال در حوزه موتور حمایت مستقیم کند، یکی از ساده‌ترین روش‌ها ارتقای نرم‌افزاری است، روشی که کم‌ هزینه و تأثیر زیادی بر مصرف دارد، تا زمانی که مردم مجبور باشند برای کوچک‌ ترین کار روزمره از خودرو شخصی استفاده کنند هر چقدر موتور خودروها هم بهینه شود باز مصرف سوخت بالا خواهد بود، حمل‌ و نقل عمومی باید برای مردم جذاب، ارزان و قابل اعتماد باشد.

محسنی نسبت به اجرای طرح‌های جایزه کاهش مصرف سوخت و سهمیه تشویقی خانواده‌های کم‌ مصرف توسط دولت تاکید کرد.

*ضرورت آموزش نکات کاربردی به جامعه

در کنار این موارد و نظرات کارشناسی باید به نکانی مانند سرویس دوره‌ای، تعویض به‌ موقع روغن و تنظیم باد چرخ ها و تأثیر مستقیم آن بر مصرف سوخت هم توجه داشت اما به وضوح مشخص است که بسیاری از مردم این موارد را جدی نمی‌گیرند، دولت باید برنامه‌های اطلاع‌ رسانی منظم در رسانه‌ها و مدارس تهیه کند تا نگهداری موتور به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود.

*براساس دیدگاه کارشناسان، وظایف دولت در چهار محور اصلی تعریف می شود:

۱- فنی و صنعتی : ارائه یارانه برای ارتقای موتورهای قدیمی

۲- اقتصادی: اعطای وام های کم‌بهره و بلندمدت برای تعمیر موتور و مشوق‌های مالیاتی و بیمه‌ای برای خودروهای کم‌مصرف

۳- حمل‌و نقل: توسعه گسترده حمل‌ونقل عمومی، سیاست‌های تشویقی برای کاهش استفاده از خودرو شخصی

۴ – فرهنگی و آموزشی: آموزش عمومی نگهداری صحیح موتور و ترویج فرهنگ مصرف بهینه سوخت