رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به فعالیت گروه‌های مردم نهاد همیاران سلامت روانی و اجتماعی در کشور گفت: این گروه‌ها می‌توانند در اجرای پویش سلام محله و جذب داوطلبان در محلات نقش ایفا کنند.

به گزارش گروه رفاه و خدمات اجتماعی آوای جامعه،  نشست مدیران مرکز فوریت‌های اجتماعی، پیشگیری از آسیب‌ها و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور با سید جواد حسینی رئیس سازمان برگزار شد.

در این جلسه عبدالرضا اسدی معاون پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی از فعالیت ۹۳۰ سازمان مردم‌ نهاد در تمام استان‌های کشور خبر داد و گفت: این سازمان‌ها با ایجاد شبکه ملی همیاران در قالب سازمان‌های مردم‌ نهاد همیاران سلامت روانی و اجتماعی می‌توانند در اجرای پویش سلام محله نقش‌آفرینی کنند.

وی با اشاره به فعالیت گروه مشارکت اجتماعی زنان گفت: در این برنامه زنان محله با تصمیم‌گیری جمعی، اقداماتی مانند ایجاد تعاونی‌های اشتغال‌زا را طراحی و اجرا می‌کنند، جامعه هدف عام نیز تحت پوشش این گروه‌ها قرار می‌گیرند و پس از آموزش کار گروهی، مشارکت اجتماعی و نیازسنجی محلی توسط سه هزار تسهیلگر، پروژه‌های محلی خود را ارائه می‌دهند.

به گفته اسدی در حال حاضر  هزار و ۸۳۰ گروه در این حوزه فعال هستند که هر گروه متشکل از ۱۰ نفر است.

*اجرای طرح «خاتم» و «مانا» در ۱۸۸۰ محله و ۹۴۸ مدرسه کشور

معاون پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ادامه به اجرای طرح «مانا» یا مشارکت اجتماعی نوجوانان اشاره کرد و گفت: در قالب این طرح توانستیم وارد مدارس شویم و تاکنون ۹۴۸ کلاس آموزشی برگزار شده است. تمرکز این طرح بر نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ سال است و نوجوانان پس از دریافت آموزش‌ها، پروژه‌های محلی طراحی می‌کنند برای مثال راهکارهایی برای کاهش آلودگی اطراف مدرسه ارائه می‌دهند یا در صورت نبود خط اتوبوس در مسیر مدرسه، طرحی تهیه کرده و به شهرداری ارائه می‌کنند تا مشکل برطرف شود.

اسدی خاطرنشان کرد: در حال حاضر ۳۶ هزار و ۶۵۳ دانش‌آموز تحت پوشش این طرح قرار دارند و هدف اصلی ما توانمندسازی نوجوانان برای انجام فعالیت‌های گروهی و مشارکت اجتماعی مؤثر است.

وی از اجرای طرح «خاتم» با محوریت خودمراقبتی در سطح کشور خبر داد و گفت: «در قالب این طرح، ۶۰ هزار و ۷۶۴ نفر در هزار و ۸۸۰ محله و با مشارکت ۱۵۵۸ تسهیلگر حضور دارند و طرح‌های «مانا» و «خاتم» به‌صورت هم‌زمان در مدارس اجرا می‌شوند و در حال حاضر این دو طرح در ۹۴۸ مدرسه کشور در حال اجراست و طرح خاتم به‌طور ویژه در مدارس دخترانه اجرا می‌شود.طرح خاتم علاوه بر مدارس در هزار و ۸۸۰ محله نیز و در پاتوق‌های همیاران سلامت روان اجرا می‌شود.

*تمرکز طرح خاتم بر مدارس دخترانه و توسعه برای پسران

معاون پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی با اشاره به جامعه هدف این طرح گفت: ۴۷۰ مدرسه دخترانه در دوره متوسطه اول و پایه هشتم تحت پوشش طرح خاتم قرار دارند، امسال نیازهای پسران نیز احصا شده است تا در ادامه، آنان نیز تحت پوشش طرح خاتم قرار گیرند، تمرکز اصلی این طرح بر ارتقای تاب‌آوری دانش‌آموزان و مادران آنان است و به همین منظور، مادران و دختران در مدارس حضور یافته و آموزش‌های لازم را دریافت می‌کنند.

در ادامه این نشست سید جواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر نقش گروه‌های سلامت روانی و اجتماعی و تسهیلگران در پویش «سلام محله» گفت: باید سه اتفاق در این سه گروه رخ دهد و تسهیلگران، محتواهای تولیدی پویش سلام محله را به این گروه‌ها منتقل کنند تا در بازآرایی افکار عمومی و جذب داوطلبان اقدام شود، در روز برگزاری پویش سلام محله در ۱۴ بهمن‌ماه، این گروه‌ها باید حضور فعال داشته باشند و در صورت امکان با برپایی غرفه‌هایی در محل رویداد، فعالیت‌های خود را معرفی کنند.

*تمرکز فعالیت‌های اجتماع‌محور 

رئیس سازمان بهزیستی تأکید کرد: گروه‌های اجتماع‌محور باید کانون فعالیت‌های خود را در ۲۵۰۰ مکان اجرای طرح سلام محله مستقر کنند تا فعالیت‌های محله‌محور به‌صورت منسجم و مؤثر دنبال شود.

وی با اشاره به گستردگی شبکه همیاران سلامت روانی و اجتماعی در پهنه کشور اظهار کرد: همیاران سلامت روانی و اجتماعی در سراسر کشور باید به‌عنوان مبلغان پویش سلام محله فعالیت کنند و تبلیغات این پویش در محله را بر عهده بگیرند.همیاران سلامت روان می‌توانند با شناسایی نخبگان محلی و توضیح اهداف و محتوای پویش سلام محله برای آنان، زمینه مشارکت اجتماعی در سطح محلات را فراهم کنند.

رئیس سازمان بهزیستی با تأکید بر اینکه نهادسازی اجتماعی کار ساده‌ای نیست، تصریح کرد: برای تحقق این هدف باید تلاش مستمر صورت گیرد و شبکه همیاران سلامت روان در سراسر کشور درگیر فرآیند اطلاع‌رسانی و جذب داوطلب شوند. افراد علاقه‌مند پس از ثبت‌نام می‌توانند در ۱۳ گروه فعالیت مختلف مشارکت داشته باشند و سپس در گروه‌هایی مانند سلامت روان، CBR و سایر حوزه‌ها ساماندهی می‌شوند.

وی همچنین از حضور همیاران سلامت روان در روز ۱۴ بهمن‌ماه در محل برگزاری پویش سلام محله خبر داد و گفت: در حال حاضر ۲۵۰۰ محله در کشور این پویش را اجرا می‌کنند و همیاران سلامت روانی و اجتماعی باید این محلات را به محل فعالیت‌های محله‌محور خود تبدیل کنند.

*ارائه خدمات سالانه به یک و نیم میلیون نفر 

در ادامه این نشست سلمان حسینی رئیس مرکز فوریت‌های اجتماعی، پیشگیری از آسیب‌ها و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر نقش کلیدی مرکز فوریت‌های اجتماعی گفت: این مرکز تنها مرکزی است که به‌صورت هم‌زمان خدمات پیشگیری، مداخله، درمان، بازتوانی و شناسایی را ارائه می‌دهد و سالانه به‌طور میانگین به یک‌ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر در حوزه‌های مختلف خدمات ارائه می‌کنیم. فوریت‌های اجتماعی سازمان بهزیستی همانند شماره ۱۱۰ پلیس، پاسخ‌گوی تماس‌ها و نیازهای فوری اجتماعی است.

وی یکی از مهم‌ترین فرصت‌های این حوزه را ارائه خدمات پیشگیرانه به‌صورت محله‌محور عنوان کرد.

حسینی با اشاره به فعالیت گروه‌های همیار سلامت روانی و اجتماعی گفت: این گروه‌ها بیش از ۳۰ سال سابقه فعالیت دارند و در حوزه‌های مختلف اجتماعی مشارکت می‌کنند که از جمله آن می‌توان به پیشگیری از تنبلی چشم اشاره کرد.وی پیشنهاد داد تا تمام فعالیت‌های اجتماع‌محور و محله‌محور زیر چتر گروه‌های همیار سلامت روانی و اجتماعی قرار گیرد چرا که این گروه‌ها با برخورداری از سه هزار تسهیلگر آموزش‌دیده، تجربه و ظرفیت لازم را دارند.

*حرکت به سمت آگاه‌سازی عمومی در حوزه پیشگیری

رئیس مرکز فوریت‌های اجتماعی، پیشگیری از آسیب‌ها و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر رویکرد پیشگیرانه تصریح کرد: در حوزه پیشگیری باید به سمت آگاه‌سازی عمومی حرکت کنیم و تولید کلیپ‌های کوتاه آموزشی در دستور کار قرار گیرد. در این مسیر می‌توان از اینفلوئنسرهای اجتماعی شناخته‌شده استفاده کرد و تاکنون ۵۰ موشن گرافیک در این حوزه آماده شده است.

حسینی با اشاره به برنامه‌های توسعه‌ای اورژانس اجتماعی گفت: هدف ما این است که به نقطه‌ای برسیم که تیم‌های سیار اورژانس اجتماعی از داخل اتاق عملیات به‌صورت لحظه‌ای مشاهده، هدایت و نظارت شوند. با استفاده از هوش مصنوعی، داده‌ها تحلیل می‌شوند تا مشخص شود در هر منطقه کشور چه آسیب‌هایی شیوع بیشتری دارد و آموزش‌ها متناسب با همان آسیب‌ها ارائه شود.

وی با اشاره به برنامه‌های حوزه اعتیاد گفت: در این بخش به دنبال مدیریت مورد، توسعه مراکز صیانت از بهبود یافتگان و ایجاد فرصت‌های اشتغال هستیم و در همین راستا جلساتی با سازمان فنی و حرفه‌ای کشور برگزار شده است.

*۱۱ طرح تحول در حوزه آسیب‌های اجتماعی

حسینی از اجرای ۱۱ طرح تحول در حوزه اجتماعی خبر داد و گفت: رصد آسیب‌های اجتماعی، احیای پایگاه‌های سلامت اجتماعی و پیشگیری از آسیب‌های روانی و اجتماعی از مهم‌ترین محورهای این طرح‌هاست.پایگاه‌های سلامت اجتماعی که پاتوق گروه‌های همیار سلامت روانی و اجتماعی به حساب می آید، احیا شده‌اند و تاکنون ۳۰۰ پایگاه در این زمینه فعال شده است. همچنین در حوزه پیشگیری از آسیب‌های روانی و اجتماعی دوره سالمندی، آموزش‌ها در دو سطح مراقبان رسمی و غیررسمی و همچنین سالمندان ارائه خواهد شد.

وی از راه‌اندازی و توسعه زیرساخت‌های جدید نیز خبر داد و گفت: سامانه پیامکی اورژانس اجتماعی، برنامه‌های خودمراقبتی برای کارکنان اورژانس اجتماعی و ایجاد پایگاه‌های اورژانس اجتماعی در پایانه‌های مسافربری و ایستگاه‌های مترو از دیگر اقدامات مدنظر است.

*تدوین لایحه اورژانس اجتماعی 

در ادامه سید جواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور بر ضرورت تدوین لایحه اورژانس اجتماعی تأکید کرد و گفت: لایحه اورژانس اجتماعی باید با هدف استانداردسازی نیروی انسانی، فرآیندهای مداخله‌ای، تجهیزات، خودروها و فضاهای فیزیکی تدوین شود تا دیگر از نیروی خرید خدماتی استفاده نشود، تدوین این لایحه می‌تواند زمینه یکپارچه‌ سازی خدمات، ارتقای کیفیت مداخلات اجتماعی و تثبیت وضعیت نیروی انسانی در اورژانس اجتماعی را فراهم کند.

وی تأکید کرد: با اجرای این لایحه، چارچوب‌های مشخصی برای جذب و به‌کارگیری نیرو، تأمین تجهیزات و استانداردسازی فضاهای عملیاتی اورژانس اجتماعی ایجاد خواهد شد.

رئیس سازمان بهزیستی در ادامه بر اولویت‌ بخشی به توسعه «خانه‌های امن»، «خانه‌های تلاش» و مراکز تخصصی بهبود و صیانت از آسیب‌دیدگان اعتیاد تأکید کرد، رویکرد اصلی این مراکز  مبتنی بر مدیریت مورد و بهبود مستمر است.

حسینی بر ضرورت استفاده از ابزارهای نوین در حوزه پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی تأکید کرد و گفت: ما باید از ظرفیت فضای مجازی و اینفلوئنسرها به عنوان یک ابزار برای آگاه‌سازی و پیشگیری استفاده کنیم، همچنین به شدت نیازمند رصد آسیب‌های اجتماعی هستیم و باید به صورت سامانه‌ای و هوشمند این کار انجام شود.